Obrazy

Strona główna
Wnętrza
Ambona
Organy
Chrzcielnica
Obrazy
Polichromia
Rzeźby
Zabytki

 
 
W kościele łukowickim znajduje się wiele obrazów. Są to obrazy umieszczone w nastawach ołtarzowych jako odsuwane, natomiast tylko dwa mamy w zakrystii: Matki Boskiej Bolesnej i św. Mikołaja, oraz jeden znajduje się w kaplicy obok ołtarza: Matka Boska Piaskowa.
            Rodzina Świętej Anny  Jest pozostałością dawnego tryptyku i mieści się w centrum nastawy ołtarza głównego jako najstarszy zabytek, zachowany w kościele łukowickim. Ma charakter gotycko-renesansowy i datuje się go na lata ok. roku 1520. Został namalowany techniką temperową na desce o wymiarach 130 x 100 cm. Jak już wspomniano pierwotnie był to zapewne środek tryptyku, użyty później jako deska pod obrazem barokowym. Został odkryty w 1952 roku i następnie w latach 1952-1955 konsekrowany w Muzeum Diecezjalnym w Tarnowie. Obraz jest wykonany w schemacie "Wielkiej Świętej Rodzony". Ośrodkiem kompozycji są św. Anna i Matka Boska obydwie siedzące na ławie, jakby na tronie z zapleckiem i bokami. Są to główne osoby, zwrócone w trzech czwartych na siebie, z Dzieciątkiem w pośrodku. Pozostałe postacie niewiast i mężczyzn stanowią jakby oprawę tej zasadniczej trójki centralnej. Ich ubrania przypominają stroje noszone przez mieszczaństwo pierwszego 20-to lecia XVI wieku.
             Obraz św. Andrzeja  W nastawie ołtarza głównego mieści się prostokątny obraz św. Andrzeja Apostoła, patrona parafii w Łukowicy. Święty został przedstawiony w całej postaci, frontalnie, w pozycji stojącej. Ubrany jest w białą suknię, na którą ma narzucony czerwony płaszcz. W prawej ręce trzyma gałązkę palmy, symbol męczeństwa, na którą spogląda, a lewą przytrzymuje stojący za nim krzyż w kształcie litery "X". Na takim krzyżu poniósł śmierć męczeńską. Wokół głowy świętego widzimy aureolę. Jego twarz ma rysy regularne, z długą siwą brodą, rozdzieloną w pośrodku. Tuż obok św. Andrzeja widać małe krzewy roślinne. W tle obrazu znajdują się w oddali po prawej stronie fragmenty architektury miejskiej, a po lewej skały. Wszystko to zachowane jest w tonacji szaro-żółtej. Obraz św. Andrzeja znajduje się w głównym ołtarzu jako główny, gdyż jak wiadomo, kościół  w Łukowicy jest pod wezwaniem tego Apostoła. Jest nowszy w stosunku do ołtarza, pochodzi prawdopodobnie z drugiej połowy XIX wieku.
            Obraz Matki Boskiej Różańcowej  w ołtarzu bocznym lewym. W centrum nastawy ołtarza bocznego lewego mieści się obraz Matki Boskiej Różańcowej. Jest on namalowany na płótnie, posiada wymiary 130 x 70 cm, czas jego powstania to wiek XIX. Ma kształt stojącego prostokąta zamkniętego górą półkoliście, o kompozycji osiowej symetrycznej, jednoplanowej. Centralne miejsce zajmuje Matka Boska siedząca i opiekując się Dzieciątkiem, które stoi przed Nią na obłoku. Poniżej, po obydwu stronach, klęczą adorujące je dwie postacie w habitach dominikańskich z atrybutami. Są to: św. Dominik z gwiazdą ponad głową i św. Katarzyna ze Sieny z koroną cierniową. Św. Dominik przyjmujący od Matki Boskiej różańcowej, zaś św. Katarzyna ze Sieny składająca ręce do modlitwy. Matka Boska ma na głowie niską koronę, ubrana jest w czerwoną suknię i błękitny płaszcz. Dzieciątko ma na sobie białą sukienkę do kolan, lewą rączką podtrzymuje krzyż od różańca, a prawą unosi do błogosławieństwa. W tle obrazu widać zarysy chmur i gór. Obraz datowany ogólnie na wiek XIX, rzeczywiście nawiązuje w charakterze stylowym do kompozycji z tego okresu.
            Obraz św. Kingi  był mylnie uważany w niektórych publikacjach za obraz św. Jadwigi Śląskiej, gdyż trzyma ona w rękach model kościoła. Na św. Kingę wskazuje w tym wypadku przede wszystkim strój zakonny tej świętej, bo jest nim habit franciszkański noszony przez klaryski. Poza tym owa święta ma na głowie koronę książęcą, a w ręku berło i słusznie, ponieważ św. Kinga wraz ze swoim mężem Bolesławem Wstydliwym, sprawowała władzę w Księstwie Krakowskim. Kościółek, który trzyma w prawej dłoni mówi o tym, że jest ona fundatorką kościoła i klasztoru Panien Klarysek w Starym Sączu. Łukowica leży w Ziemi Sądeckiej, a wiec na terenie włości księżnej Kingi. W niedalekim Łącku klasztor ten posiadał nawet swój folwark. Nic zatem dziwnego, że w łukowickim kościele znajduje się obraz tej błogosławionej. Obraz ma kształt prostokąta zakończonego u góry półkoliście, o wymiarach 130 x 90 cm. Św. Kinga przedstawiona w całej postaci, stoi w półkolistej niszy z hemisferą u góry, zwrócona frontalnie do widza, lecz spoglądająca z uwaga w dół. Obraz był widocznie namalowany do zwieńczenia ołtarza, a zatem do umieszczenia na dużej wysokości i stąd pochodzi ów kierunek wzroku ku dołowi na obecnych kościele. Zarówno obraz, jak i ołtarz, w którym się znajduje datuje się ogólnie na wiek XVIII.
            Obraz św. Antoniego  w ołtarzu bocznym lewym pochodzi z drugiego połowy XVIII wieku, ma kształt prostokąta zakończonego u góry półkoliście. Święty został przedstawiony frontalnie, w całej postaci, lekko skierowujący się w swa lewą stronę, ku Dzieciątku, które trzyma na lewej ręce. Obecnie obraz jest ozdobiony na stałe drewnianą sukienkę, złoconą i srebrzoną. Spod tej sukienki widać fragmenty malowanego lewego rękawa oraz kielichy kwiatu lilii, który Antoni trzyma w ręce. Wynika z tego, że sukienka pokrywa malowidło obrazu. Tło obrazu jest płaskie, gładkie jedynie z zasugerowana na dole linią terenu, jakby gruntu, na którym stoi święty. Malarz nie zaznaczył jednak żadnych szczegółów ani na owym gruncie, ani w przestrzeni znajdującej się za postacią. Wspomniana wyżej sukienka nawiązuje do stroju, w który ubrany jest św. Antoni. Jest to habit franciszkański z kapturem, przepasany sznurem węzłami i zwisającym z niego różańcem. Dzieciątko Jezus siedzące na ręce św. Antoniego, jest ubrane w długą sukienkę. Prawą rączkę podnosi do błogosławieństwa, a w lewej trzyma jabłko królewskie - symbol kuli ziemskiej. Dzieciątko to zostało sprowadzone do roli atrybutu świętego Antoniego. Wskazuje na to nieproporcjonalne pomniejszenie jego postaci.
            Antepedia  obydwu ołtarzy bocznych posiadają malowane ma płótnie obrazy z ornamentem i postaciami aniołów, w stylu secesji. Ornamentyka obydwóch jest podobna i ma charakter tapetowo potraktowanych stylizowanych, kwiatów lilii. Tło ich to ciemna ultramaryna i zieleń szmaragdowa. W centrum tych obrazów mieszczą się namalowane postacie aniołów. Ich szaty są potraktowane linearnie, draperia falista o charakterze secesyjnym, kolory zaś to biel, zieleń i odmiany różu. Anioł z ołtarza św. Antoniego trzyma gwiazdę z napisem "Ave Maria", drugi zaś, z ołtarza Matki Bożej Nieustającej Pomocy, ma jakiś przedmiot trudny obecnie do zidentyfikowania z powodu zniszczenia płótna. Obydwaj aniołowie maja aureole w kształcie dekoracyjnej kraty. W obydwu antypediach są napisy. W lewym:"Królowo Różańca świętego módl się za nami", a w prawym:"Najsłodsze Serce Jezusa bądź moją miłością". Tendencyjny charakter tych obrazów wskazuje, że powstały one ok. 1900 roku.
            Obraz Matki Bożej Niepokalanej  w kaplicy jako główny obraz znajdującego się tam ołtarza, stanowi ideową całość artystycznej dekoracji jego nastawy. Matce Boskiej Niepokalanej przedstawionej na tym obrazie towarzyszą rzeźbione dekoracje retabulum ołtarzowego w postaci aniołów, natomiast w zwieńczeniu widzimy Ją w płaskorzeźbie jako wniebowziętą, na obłokach, w promienistej aureoli, otoczoną przez aniołów. Sam obraz ma kształt prostokąta o wymiarach 120 x 80 cm. Datowany dotąd ogólnie na wiek XVIII, podobnie jak i ołtarz. Można to obecnie sprecyzować dokładniej na pierwszą połowę tego stulecia, sądząc po ogólnym charakterze stylowym całego ołtarza. Matka Boska zastała przedstawiona w całej postaci, stojąca na kuli ziemskiej i depcząca stopą węża - szatan, zwrócona przy tym frontalnie do widza, jednakże ze wzrokiem utkwionym w niebo. Niski horyzont oddziela strefę ziemi i nieba, terem ziemi jest skalisty, porosły ostami, natomiast niebo tanie w błękitach i obłokach, które w górnej partii przybierają jakby kształt aureoli dla Matki Boskiej. Matka Boska prawa rękę trzyma na piersi, w lewej zaś podtrzymuje lilię, symbol niewinności. Jej głowę otacza promienista aureola, ponad nią widoczny jest fragment wieńca laurowego, a w nim litery "IHS". Oznacza to, że zarówno przywilej Niepokalanego Poczęcia, jak i dziewictwa, a nawet dziewiczego macierzyństwa otrzymała Matka Boska z tego tytułu, że była Matką Bożego Syna - Jezusa Chrystusa. Obecnie postać Matki Boskiej zakrywa drewniana złocona sukienka, zapewne dowód kultu tego obrazu.
            Obraz św. Michała Archanioła  należy jako drugi do wyposażenia ołtarza w kaplicy. Został namalowany w XVIII wieku. Ma kształt prostokąta. Przedstawia Michała Archanioła, który stracą szatana do piekieł. Prawa ręka uniesiona do góry uderza szatana piorunem, zaś o przedramię lewej ręki ma zaczepioną eliptyczną tarczę z napisem: "Quis ut Deus". Ubrany jest w suknie i płaszcz, na które ma nałożony puklerz. Jest uskrzydlony. Pod jego stopami widać olbrzymie cielsko powalonego szatana pogrążającego się w płomieniach piekła, zaś w górze obrazu, tuz przed ramą, nad głową świętego, widnieje oko Bożej Opatrzności w trójkącie i promieniach. Sama scena przedstawiona jest bardzo dramatycznie, w gwałtownym ruchu i pełni napięcia. W kolorystyce obrazu, zarówno postaci jak i tła, przeważa tonacja rdzawej czerwieni.
            Obraz św. Mikołaja  znajdujący się obecnie w zakrystii na ścianie pochodzi z XVII wieku, namalowany jest na płótnie. Ma kształt stojącego prostokąta, góra zaokrąglonego, ramy są profilowane, złocone. Święty został przedstawiony w całej postaci, ustawiony frontalnie do widza, ubrany w szaty pontyfikalne z pastorałem w prawej ręce i księgą w lewej. Na księdze widoczny jest atrybut tego świętego, trzy złote grudki. Obok świętego, w dolnym prawym narożniku, widoczne są trzy sylwetki dziewcząt, znanych z legendy św. Mikołaja jako biskupa Miry. Rokieta świętego posiada drobne udrapowanie w charakterze fałdów, charakterystyczne dla malarstwa XVII wieku. Kapa z wzorzystego materiału w kolorze srebrnym, odsłania również czerwona podszewkę. Także mitra jest czerwonego koloru. Święty unosi prawa rękę w geście błogosławieństwa i podtrzymuje nią wsparty o ramię pastorał, z zakrzywieniem w kształcie suchego akantu.
            Feretron w zakrystii z obrazami Matki Boskiej Piety i św. Barbary pochodzi prawdopodobnie z początku XVIII wieku, ma charakter ludowy. Pozostałe obrazy, a mianowicie: św. Teresy od Dzieciątka Jezus, św. Stanisława Kostki, jak również kopia obrazu Matki Boskiej Nieustającej Pomocy i obraz Matki Bożej Piaskowej, cudami słynącej w kościele ojców Karmelitów w Krakowie, z sygnaturka Stanisława Dąbrowskiego, są nowe sprawione w XX wieku i nie maja większego znaczenia dla niniejszej monografii.


 
  Wstecz Dalej